Hữu danh vô thực: Thanh tra Chính phủ Việt Nam và vai trò chống tham nhũng của nó

Date:

Tham nhũng là một vấn đề toàn cầu dai dẳng làm xói mòn niềm tin vào các thể chế, làm suy yếu tăng trưởng kinh tế và gây nguy hiểm cho phúc lợi của người dân. Ở Việt Nam, cũng như nhiều nước, tham nhũng vẫn là một thách thức lớn. Trong khi chính phủ miêu tả Thanh tra Chính phủ là cơ quan chủ chốt trong cuộc chiến chống tham nhũng, nếu nhìn kỹ hơn, chúng ta sẽ thấy một thực tế khác. Bài xã luận này xem xét vai trò của Thanh tra Chính phủ trong nỗ lực chống tham nhũng của Việt Nam và đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả của cơ quan này trong một hệ thống coi chống tham nhũng là vấn đề nội bộ.

Thanh tra Chính phủ: Anh là ai?

Theo Điều 10 Luật Thanh tra 2022, Thanh tra Chính phủ có nhiệm vụ giúp Chính phủ quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng như phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trên phạm vi cả nước. Cơ quan này hoạt động ở cấp Bộ, thực hiện nhiệm vụ thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật.

Bất chấp những chức năng đã được nêu rõ, Thanh tra Chính phủ thường xuất hiện như một con cọp giấy khi nói đến việc chống tham nhũng một cách hiệu quả. Vấn đề trọng tâm nằm ở cách tiếp cận của chính phủ, trong đó coi chống tham nhũng là một vấn đề cần được quản lý nội bộ chứ không phải là một quy trình minh bạch và có trách nhiệm. Sự nắm giữ quyền lực của Đảng thậm chí còn mở rộng đến các biện pháp chống tham nhũng, khiến các nỗ lực chống tham nhũng độc lập gần như không thể thực hiện được.

Sự kiểm soát của Đảng đối với việc chống tham nhũng:

Đảng Cộng sản Việt Nam kiểm soát đáng kể chương trình chống tham nhũng. Đảng, với tư cách là cơ quan thống trị ở Việt Nam, duy trì sự kiểm soát chặt chẽ trên mọi phương diện quản lý đất nước. Trong khi các luận điệu chống tham nhũng đang phổ biến thì đòn bẩy quyền lực thực sự lại do Đảng nắm giữ, khiến Thanh tra Chính phủ gần như không thể hoạt động độc lập.

Quyền hạn được cho là của Thanh tra Chính phủ trong việc ngăn chặn và chống tham nhũng bị hạn chế do ảnh hưởng của Đảng đối với việc lập pháp và thực thi pháp luật. Mặc dù có thể đề xuất các quy định pháp luật nhưng quyết định cuối cùng là do Đảng đưa ra. Do đó, nhiều luật và quy định về chống tham nhũng vẫn còn mơ hồ và thiếu cơ sở cần thiết để thực thi hiệu quả.

Những nỗ lực chống tham nhũng đòi hỏi sự minh bạch và trách nhiệm giải trình. Tuy nhiên, ở Việt Nam, những nguyên tắc này thường bị bỏ qua. Chính quyền trung ương kiểm soát việc phổ biến thông tin liên quan đến điều tra và xét xử tham nhũng, khiến cuộc chiến chống tham nhũng bị che giấu trong bí mật.

Lời kêu gọi cải cách thực sự:

Để thực sự chống tham nhũng, Việt Nam cần cải cách thực sự để trao quyền cho các cơ quan chống tham nhũng như Thanh tra Chính phủ hoạt động độc lập và hiệu quả. Cải cách này cần bao gồm việc xây dựng các luật chống tham nhũng rõ ràng được thực thi nhất quán, có cơ chế giám sát độc lập và nhấn mạnh vào tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Thanh tra Chính phủ Việt Nam có thể có vai trò nhất định trong quá trình chống tham nhũng, nhưng trên thực tế, cơ quan này vẫn là cơ quan thực thi bất lực. Quan điểm của chính phủ coi chống tham nhũng là vấn đề nội bộ, kết hợp với ảnh hưởng lan rộng của Đảng Cộng sản, đã hạn chế nghiêm trọng tính hiệu quả của Thanh tra. Cải cách chống tham nhũng thực sự phải nhằm mục đích tạo ra một môi trường trong đó tính minh bạch và trách nhiệm giải trình được ưu tiên, và cuộc chiến chống tham nhũng không bị giới tinh hoa chính trị cản trở. Chỉ khi đó Việt Nam mới có thể hy vọng đạt được tiến bộ đáng kể trong cuộc chiến chống tham nhũng.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Chia sẻ bài viết

Subscribe

Phổ biến